Werken aan toegankelijke, mensgerichte psychische zorg
De geestelijke gezondheidszorg staat onder druk. Wachttijden zijn te lang, de vraag naar zorg groeit en niet iedereen vindt op tijd passende hulp. Juist daarom blijft de inzet van MIND nodig. Vanuit het perspectief van cliënten en naasten werken we aan zorg die niet alleen beschikbaar is, maar ook écht aansluit bij wat mensen nodig hebben. Onze kernboodschap was en blijft op dit gebied: mensen met psychische klachten en hun naasten hebben recht op tijdige, kwalitatief goede en veilige zorg. Zorg volgens de menselijke maat, waarin ruimte is voor gezamenlijke besluitvorming, aandacht voor de leefwereld van de cliënt en betrokkenheid van naasten. Zorg die niet onnodig extra leed veroorzaakt, bijvoorbeeld door dwang of afzondering, en waarin ook continuïteit en goede nazorg vanzelfsprekend zijn.
Invloed op beleid en wetgeving
Om die zorg te verbeteren, bracht MIND in 2025 op veel plekken de stem van cliënten en naasten in. Aan landelijke overlegtafels, onder meer binnen het Integraal Zorgakkoord, dachten we mee over oplossingen voor ingewikkelde vraagstukken rond toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van de ggz. Ook binnen de jeugdzorg heeft MIND stevig invloed uitgeoefend. Binnen de Hervormingsagenda Jeugd werkten we actief mee aan thema’s als toegang tot jeugdzorg, regionalisering en de versterking van lokale teams.
Dankzij de inzet van ervaringsdeskundigen kregen onderwerpen die voor jongeren en gezinnen essentieel zijn — zoals wonen, onderwijs, werk, inkomen en informele steun - een duidelijke plek in het Convenant Stevige lokale teams. Ook leverde MIND inhoudelijke input voor belangrijke wetsvoorstellen die de beschikbaarheid en afbakening van jeugdzorg moeten verbeteren. Daarmee bleef het perspectief van kinderen, jongeren en ouders nadrukkelijk onderdeel van de hervormingen.
Betere toegang tot cruciale ggz
MIND zette zich in voor mensen met de meest complexe zorgvragen, juist omdat zij vaak het langst moeten wachten of tussen wal en schip raken. Binnen de landelijke aanpak rond deze zogenoemde cruciale ggz brachten we ervaringen van cliënten en naasten in om knelpunten zichtbaar te maken en verbeteringen aan te jagen. Daarbij vroegen we specifiek aandacht voor groepen voor wie passend aanbod ontbreekt, zoals mensen met ernstige eetstoornissen, dissociatieve stoornissen of meervoudige problematiek. Ook binnen de landelijke aanpak van wachttijden bleef MIND actief betrokken. Daarnaast werkten we mee aan praktische oplossingen voor mensen die wachten op behandeling, zoals betere ondersteuning vanuit de huisarts en leefstijlondersteuning in de tussenperiode.
Stop eenzame opsluiting
Een belangrijk speerpunt in 2025 was het terugdringen van gedwongen zorg en separatie. Met de campagne Stop eenzame opsluiting gingen we in gesprek met ggz-instellingen, professionals en politiek over alternatieven voor afzondering. De campagne leidde tot concrete politieke beweging: de Tweede Kamer riep de staatssecretaris op om verdere stappen te zetten om separatie te voorkomen en beter inzicht te krijgen in de praktijk.
Verder werkte MIND samen met Stichting PVP aan het project Eigen regie in de Wvggz, gericht op meer zeggenschap voor mensen die met verplichte zorg te maken krijgen. Veertien teams werken hierin aan verbeteringen in de praktijk, bijvoorbeeld rond zorgkaarten, zelfbindingsverklaringen en eigen plannen van aanpak.
Digitale zorg met het cliëntperspectief voorop
Digitale zorg en kunstmatige intelligentie spelen een steeds grotere rol in de ggz. MIND loopt voorop in het bewaken van het perspectief van cliënten en naasten binnen deze ontwikkelingen. In 2025 deden we onderzoek naar ervaringen met digitale zorg, toegankelijkheid en digitale inclusie. Ook brachten we als een van de eersten het gebruik van generatieve AI bij psychische klachten in kaart. De resultaten kregen brede media-aandacht en internationale erkenning. MIND-projectleider Juliët Holtschlag ontving hiervoor de eMHIC Country Leadership Excellence Award.
Ook op het gebied van privacy en zeggenschap bleef MIND actief betrokken, onder meer in gesprekken over gezondheidsdata en de manier waarop mensen zelf regie houden over hun gegevens.
Juliët Holtschlag, projectleider digitale zorg bij MIND, neemt de Country Leadership Excellence Award in ontvangst in Toronto tijdens het Mental Health Global Congress, november 2025.
Ondersteuning tijdens de wachttijd
Lange wachttijden in de ggz blijven een groot probleem. Daarom werkte MIND in 2025 samen met partners aan praktische ondersteuning voor mensen die wachten op behandeling. Met de Coalitie Leefstijl in de Zorg ontwikkelden we een handreiking (‘Teachable Moments’) over leefstijlondersteuning tijdens de wachttijd, bedoeld om klachten waar mogelijk te helpen verminderen en mensen houvast te bieden.
Daarnaast onderzocht MIND samen met Nivel en het Trimbos-instituut hoe cliënten, naasten en zorgverleners de overbruggingszorg in de huisartspraktijk ervaren. De inzichten uit dit onderzoek helpen om mensen in de periode vóór behandeling beter te ondersteunen en de weg naar herstel minder onzeker te maken.
Workshop (tijdens het Festival van de Leefstijl in Ede) door MIND i.s.m. de Coalitie Leefstijl in de Zorg over de handreiking ‘Leefstijlondersteuning tijdens het wachten op ggz-zorg’