Ervaringskennis als onmisbare kracht en kompas
Bij MIND geloven we dat echte verandering begint bij de ervaringen van mensen zelf. Ervaringskennis is voor ons geen aanvulling achteraf, maar een onmisbaar vertrekpunt. De inzichten van mensen die zelf psychische klachten hebben ervaren — én van hun naasten — maken zichtbaar waar mensen in het dagelijks leven tegenaan lopen, wat helpt en waar systemen tekortschieten.
De waarde van ervaringsdeskundigheid wordt gelukkig steeds vaker erkend. Juist deze kennis zorgt voor meer begrip, betere aansluiting op de leefwereld van mensen en menselijkere zorg en ondersteuning. Tegelijk zien we dat de praktijk nog weerbarstig is. De inzet van ervaringskennis is nog lang niet overal vanzelfsprekend, terwijl juist daar grote kansen liggen. Daarom zet MIND zich actief in om de positie van ervaringsdeskundigen en familie-ervaringsdeskundigen verder te versterken — in de zorg, het sociaal domein, het onderwijs, de belangenbehartiging en in maatschappelijke initiatieven. Niet alleen als gesprekspartner, maar als mede-ontwikkelaars, adviseurs, peer educators en ambassadeurs.
Ervaringskennis geeft richting aan vrijwel alles wat we doen. Of het nu gaat om betere toegang tot zorg, preventie, participatie, destigmatisering of innovatie: de ervaringen van mensen zelf helpen ons om keuzes te maken die aansluiten bij de werkelijkheid. Juist in combinatie met professionele expertise en samenwerking met partners ontstaat zo de impact die nodig is om mentale gezondheid in Nederland te versterken.
Samen sterker: leden en ervaringskennis verbinden
Een sterke vereniging begint bij sterke leden en een goed verbonden achterban. Daarom werkte MIND in 2025 aan betere samenwerking, kortere lijnen en laagdrempeliger contact met de lidorganisaties. Tijdens belangrijke ontwikkelingen, zoals de onderhandelingen rond het AZWA, hielden we leden actief aangehaakt via tweewekelijkse webinars. Ook organiseerden we kennismakingsgesprekken en een ledenbijeenkomst waarin ruimte was voor kennisdeling en ontmoeting, onder meer met bijdragen van INVOLV en BovenJan. Om het lidmaatschap toegankelijker te maken, introduceerden we een eerlijkere contributiestructuur op basis van draagkracht en de mogelijkheid om eerst een aspirant-lidmaatschap aan te gaan.
Ervaringskennisplein en MIND Atlas
Het Ervaringskennisplein is dé online plek voor kennis over ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid. Het platform biedt een uitgebreide verzameling artikelen, onderzoeken, praktijkvoorbeelden en rapporten voor iedereen die meer wil weten over de inzet en waarde van ervaringskennis. In 2025 is het Ervaringskennisplein verder uitgebreid en doorontwikkeld, onder meer met nieuwe webteksten en zogenoemde ‘biebkaarten’ die bezoekers helpen om informatie makkelijker te vinden. Ook werd actief meegedacht over de verdere ontwikkeling van het platform en zijn vragen van bezoekers beantwoord.
Ook de MIND-Atlas werd in 2025 verder versterkt. Deze online kaart maakt zichtbaar waar mensen in Nederland terechtkunnen voor steun, ontmoeting, zelfregie en herstel. Inmiddels zijn er zo’n 700 cliënten-, familie- en maatschappelijke organisaties in opgenomen. De atlas is geactualiseerd en uitgebreid met onder andere landelijke steunpunten en zelfregie- en herstelinitiatieven. Daarnaast is gewerkt aan betere zichtbaarheid, communicatie en kennisdeling via de website en andere kanalen, zodat mensen sneller de weg kunnen vinden naar passende ondersteuning en initiatieven in hun eigen omgeving.
Het MIND Expert Center: ervaringskennis duurzaam inzetten
De vraag naar ervaringskennis groeit. In zorg, beleid, onderzoek en opleidingen wordt steeds vaker gevraagd om het perspectief van mensen met eigen ervaring met psychische klachten en hun naasten. Die ontwikkeling is waardevol, maar brengt ook uitdagingen met zich mee. De vraag wordt groter en complexer, terwijl de inzet van ervaringsdeskundigen niet onbeperkt is. Om die kennis duurzaam, deskundig en beter georganiseerd in te kunnen zetten, ontwikkelde MIND enkele jaren geleden het MIND Expert Center (MEC). Het MEC brengt mensen met ervaringskennis samen, ondersteunt hun ontwikkeling en koppelt hun expertise aan vragen uit het veld — van overheid en kennisinstituten tot onderwijs en zorgorganisaties. Tegelijk werkt het MEC aan meer erkenning en waardering voor ervaringskennis. In 2025 is het fundament van het MEC verder versterkt. Interne processen zijn verbeterd, de betrokkenheid van de aangesloten ervaringsdeskundigen — de MExperts — is vergroot en onderlinge verbinding kreeg meer aandacht via bijeenkomsten en persoonlijke gesprekken.
Dat het MEC in een duidelijke behoefte voorziet, blijkt uit de groeiende vraag: in 2025 werden 105 aanvragen voor de inzet van ervaringskennis verwerkt. Ook de samenwerking met lidorganisaties kreeg steeds meer vorm. Zo kon het MEC tijdelijk ondersteuning bieden aan lidorganisatie Plusminus met een gastles over bipolaire stoornissen. Daarmee groeit het Expert Center steeds verder uit tot een verbindende infrastructuur waarin ervaringskennis breder en krachtiger kan worden ingezet.
Bijeenkomst over het MIND-huis inzake regionale (beleids)participatie voor ondersteuning aan cliënten- en naastenvertegenwoordigers die actief zijn in regionale overleggen
Mensenbieb in het Van Gogh Museum
De samenwerking tussen het Van Gogh Museum en MIND stond in 2025 in het teken van het op een zorgvuldige en toegankelijke manier bespreekbaar maken van mentale gezondheid. Zo dacht MIND mee over sensitief taalgebruik rond mentaal welzijn in zaalteksten en tentoonstellingen, zodat bezoekers op een respectvolle en inclusieve manier met dit thema in aanraking komen. Deze samenwerking kreeg onder meer vorm bij de tentoonstelling Van Gogh en de Roulins, waarbij MIND adviseerde over de publiekscommunicatie rondom mentale gezondheid. Ook voor bezoekers werd de samenwerking op een bijzondere manier zichtbaar. Tijdens World Mental Health Day op 10 oktober leverde MIND een bijdrage aan de Mensenbieb in het museum. Ervaringsdeskundigen van het MIND Expert Center gingen daar in gesprek met bezoekers over hun eigen ervaringen met psychische klachten. Deze open en persoonlijke ontmoetingen zorgden voor herkenning, nieuwe inzichten en waardevolle gesprekken over mentale gezondheid.
